TCMB bünyesinde uygulanan döviz dönüşüm desteği hakkında

TCMB bünyesinde uygulanan döviz dönüşüm desteği hakkında

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) tarafından yayınlanan 29 Eylül 2026 tarihli, 2026/178 sayılı ve 1 sıra numaralı duyuruda ,

TCMB bünyesinde uygulanan döviz dönüşüm desteği mevzuatında firmaların kapsayıcılığını artırmak ve katma değer odaklı yeni bir yapıya geçişi sağlamak amacıyla 1 Ekim 2026 itibarıyla hayata geçirilen köklü değişiklikleri duyurmaktır , duyuruda özetle

DUYURUNUN KONUSU:
Yazının amacı, TCMB bünyesinde uygulanan döviz dönüşüm desteği mevzuatında firmaların kapsayıcılığını artırmak ve katma değer odaklı yeni bir yapıya geçişi sağlamak amacıyla 1 Ekim 2026 itibarıyla hayata geçirilen köklü değişiklikleri duyurmaktır.

ÖNE ÇIKAN HUSUSLAR:

• Mevcut uygulamadaki bir ay boyunca döviz almama taahhüdü uygulaması tamamen kaldırılmıştır.
• Kaldırılan taahhüt yerine, firmaların destekten yararlanabilmesi için Döviz Pozisyon Oranı koşulu getirilmiştir. Bu oranın yüzde 10’u aşmaması gerekmektedir.
• Döviz Pozisyon Oranı hesaplaması; firmaların likit döviz varlıklarının, net satış hasılatı ile aktif büyüklüğünden yüksek olanına oranlanmasıyla bulunacaktır.
• Firmanın bir yıl içinde destek kapsamında satabileceği ihracat bedeli döviz tutarı, ürettiği katma değer ile sınırlandırılmıştır.
• Yıllık döviz satış limiti için kullanılacak Katma Değer formülü; Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan alınacak Faaliyet Karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan alınacak 12 aylık İşgücü Maliyeti toplanarak hesaplanacaktır.
• Doğrudan ihracatçı olmayan tedarikçi firmaların destekten yararlanması kolaylaştırılmıştır. Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına yapılan döviz dönüşümlerinde destek ödemesi doğrudan tedarikçiye aktarılabilecektir.
• Mayıs 2025'te yüzde 3'e çıkarılan döviz dönüşüm destek oranı, yeni bir uzatma kararı alınmadığı takdirde 31 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanmaya devam edecektir.

KİMLERİ ETKİLİYOR?:

• Yurt dışı kaynaklı döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştüren tüm ihracatçı firmaları,
• Doğrudan ihracat yapmayıp, aracı ihracatçılar üzerinden ihracata yönelik üretim gerçekleştiren tedarikçi firmaları,
• Firmaların finans, muhasebe ve hazine işlemlerini yöneten mali işler (CFO) departmanlarını,
• Şirketlerin beyan ve limit hesaplamalarını yürüten yeminli mali müşavirler ve muhasebe birimlerini doğrudan etkilemektedir.

YÜRÜRLÜLÜK TARİHİ:
Söz konusu düzenlemeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı" mevzuatına dayanmaktadır. Yeni şartlar ve uygulama kuralları 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren gümrük, bankacılık ve dış ticaret işlemlerinde fiilen dikkate alınacaktır.