Ürün Güvenliği Denetimi 2021/18 İthalat Denetim Rehberi

Ürün Güvenliği Denetimi 2021/18 İthalat Denetim Rehberi

İthalat denetim başvuruları gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.

Firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının "E-İmza Uygulamaları" kısmında yer alan "E-İmza Uygulamalarına Giriş" bölümünü kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin verileri girerek başvurusunu yapar.

İlgili Bağlantılar:

• İthalat Denetim Rehberi 2021/18 Sayılı Tebliğ

Muafiyet ve İstisnalar

1. A.TR belgesine sahip,
2. Geri gelen eşya muhteviyatı,
3. 9/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen,

ürünler fiili denetimden muaftır.

“c” bendindeki başvurular hariç diğer maddeler kapsamındaki başvurular fiili denetime yönlendirilebilir.

Başvuru Belgelerinin Elektronik Ortamda Sunulması

Fiili denetime yönlendirilen ürünler için Tebliğin 2 sayılı ekinde yer alan “Fiili Denetime Yönlendirilen Ürünler İçin TAREKS’e Yüklenmesi Gereken Belgeler” listesinde belirtilen dokümanların, başvuru günü dâhil iki iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e eksiksiz olarak yüklenmesi gerekmektedir. Söz konusu dokümanların eksik olması durumunda ve firmanın bu başvuruyu devam ettirmek istemesi halinde firmaya sistem tarafından ilave 10 iş günü süre verilir.

Belirtilen sürelerden yararlanılmaması halinde başvuru TAREKS tarafından otomatik olarak “İptal: Belge Eksikliği Sonucu” ile sonuçlandırılır. Bu şekilde sonuçlandırılan ürünler için kullanıcılar TAREKS’e yeniden başvuru yapabilir.

Kullanıcıların, TAREKS üzerinden yapmış olduğu başvuruların fiili denetime tâbi tutulması halinde yüklenmesi gereken belgeler, ancak teknik bir sorun nedeniyle sisteme yüklenememesi durumunda, Bölge Müdürlüklerine elden sunulur.

Fiili Denetime Yönlendirilen Ürünler İçin TAREKS’e Yüklenmesi Gereken Belgeler

1. Aşağıdaki gümrük belgelerinden eşyanın durumuna uygun olan biri veya birkaçı (*) - Özet Beyan, Tır Karnesi, Transit Refakat Belgesi veya Taşıma Belgesi (Konşimento, CMR Belgesi, CIM Taşıma Belgesi ) (Eşyanın geçici depolama statüsünde bulunması ya da tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usule tabi olması durumunda) - Serbest Bölge İşlem Formu, Ön Statü Belgesi (Serbest Bölgede bulunması durumunda) - Önceki gümrük rejimine ilişkin Gümrük Beyannamesi (Antrepo, geçici ithalat vb.)
2. Fatura veya proforma fatura (*)
3. Ürünlerin 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca azo renklendiriciler ve azo boyar maddelere ilişkin şartları sağladığını gösterir test raporu ve ürünleri tanıtıcı doküman

Aynı Gümrük Belgesi kapsamında bulunan ürünler için;

TAREKS üzerinden yapılan bir başvuruya dair sunulan başvuru dosyalarında;

1. Birden fazla GTİP
2. Aynı GTİP altında farklı cins, menşe, marka, model ürünler,
3. İmalatçıları farklı ürünler, olması gibi durumlarda

her bir başvuru dosyası için gümrük belgesi, fatura, uygunluk beyanları gibi belgelerin ortak olması halinde, uygulanabilir olması durumunda bu belgelerin TAREKS’e bir defa yüklenmesi yeterlidir.

Denetim İşlemleri

Firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcının TAREKS üzerinden yapmış olduğu başvurunun fiili denetime yönlendirilmesi halinde denetim süreci başlar. Fiili denetim olarak adlandırılan ithalat denetim süreci, aşağıda belirtilen hususlardan birkaçını kapsayacak şekilde yapılır.

• TAREKS Başvuru Bilgilerinin Kontrolü
• Kapsam Kontrolü ve/veya Belge Kontrolü
• Fiziki Muayene
• Laboratuvar Testi

Öncelikle TAREKS başvuru bilgilerinin kontrol edilmesi sağlanır ve kapsam kontrolü yapılır.

Ürünlerin ilgili mevzuatın kapsamında olduğunun anlaşılmasını müteakip ürüne ait bilgi ve belgeler ilgili mevzuat çerçevesinde incelenir. Laboratuvar testi ise TAREKS tarafından yapılan risk analizi sonucunda veya ürünlerin ciddi risk ve tehlike oluşturduğu yönünde şüphe oluşması halinde mümkün olmaktadır.

İptal İşlemleri

İptal işlemi, mevcut başvurunun incelenmesi aşamasında tespit edilen maddi hata veya hataların düzeltilerek başvurunun tekrarlanabilmesine imkân sağlayan bir işlemdir.

İptal işlemlerinde izlenecek yöntem aşağıda belirtilmektedir:

- Denetlemesi devam eden başvuruların iptali ancak denetmen tarafından yapılabilecek olup,

bu durumdaki başvuruların iptali için firmaların denetmen ile iletişime geçmesi gerekmektedir.

- "Belge Bekleniyor" aşamasındaki başvuruların veya denetim işlemleri sonuçlandırılmış, referans numarası oluşturulmuş ancak fiili ithalatı henüz gerçekleştirilmemiş ürünlere yönelik başvuruların iptal işlemi, sorgulama ekranında, "iptal" sekmesi kullanılmak suretiyle kullanıcılar tarafından yapılabilecektir.

- Gümrük işlemleri tamamlanarak ithalatı gerçekleştirilmiş ürünlere ilişkin TAREKS başvurularının (bu durumda hâlihazırda yurt içi edilmiş ithalat partisine ilişkin yapılacak yeni TAREKS başvurusunun fiili denetime yönlendirilmesi ihtimali bulunduğundan) firmalarca iptal edilmesi mümkün değildir.

Başvuru bilgilerinden bir veya birkaçının sisteme yanlış veya eksik kaydedilmiş olması durumunda, kullanıcıya Denetmen tarafından konuyu açıklayan bir mesaj iletilir ve başvuruya dair denetim işlemi son aşamaya kadar yapılır. Denetim sonucunda, ürünlerin ithalat denetiminden geçemeyeceği anlaşıldığında başvuru “Red” ile diğer durumlarda firmanın yaptığı hatayı düzeltmesini teminen “İptal” ile sonuçlandırılır.

Bölge Müdürlüğü tarafından denetime veya teste tabi tutulan ürünlere ilişkin başvuruların, denetim işleminin tamamlanmasını müteakip maddi hatalar nedeniyle iptal edilmesi neticesinde aynı partinin TAREKS tarafından tekrar teste yönlendirilmesi halinde, ikinci başvurunun iptal edilen başvurunun devamı olduğu dikkate alınarak denetimlerin test yapılmadan sonuçlandırılması gerekmektedir.

Kapsam Kontrolü

Tebliğin ekinde (Ek-1) bulunan GTİP’ler kapsamı ürünler arasında yer alan, ilgili test veya testlerin yapılabildiği tüm ürünler Tebliğ kapsamındadır.

Kapsam Dışı Durumlar

GTİP olarak Tebliğin ekinde (Ek-1) yer almakla birlikte, ürünün imal edildiği materyallerin niteliğine göre testlerin yapılamadığı ürünler kapsam dışıdır. Fiili denetime yönlendirilerek teste gönderilen ürünlere ilişkin, ürünün niteliğinden kaynaklı olarak akredite laboratuvar tarafından testlerin yapılamadığına ilişkin ilgili Bölge Müdürlüğüne bir yazı iletilmesi durumunda başvuru kapsam dışı sonuçlandırılır.

Test Raporları

Ürün girdileri için alınan test raporları ise nihai ürün ve girdi arasında illiyet bağı kurulabilmesi halinde kabul edilir. Sunulan test raporlarını düzenleyen laboratuvarların ilgili testler için akredite olması gerekmektedir

LABORATUVAR TESTİ

Firmalar tarafından test raporunun sunulamadığı ya da Denetmen tarafından ürünlere yönelik sunulan test raporlarından şüphe duyulması (illiyet bağı kurulamaması, çelişkili durumlar) hallerinde, ithalatçının talebi doğrultusunda ve masrafları ithalatçı tarafından karşılanması şartıyla denetmenlerce ürünlerden numune alınarak teste gönderilir.

Numuneler akredite laboratuvarlardan birisine, ilgili Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilir.

Denetimler söz konusu test sonucuna göre neticelendirilir. Alınan numunenin sonucu temsil ettiği bütün kalemler için geçerli olacaktır.

Şahit numuneler Bölge Müdürlüğünde muhafaza edilir. İtiraz süresi sonunda ithalatçı veya temsilcisine imza karşılığı elden teslim edilir. Test sonuçlarına itiraz edilmesi durumunda, şahit numuneler yeniden teste tabi tutulmak üzere akredite bir test kuruluşuna gönderilir.

Söz konusu numunelerin testlerinin yurtiçinde yapılabildiği durumlarda, bahse konu ürünlerin yurtdışında test edilmesi talepleri kabul edilmeyecektir.

Test numunesi Bölge Müdürlüğü tarafından laboratuvara PTT kargo ile gönderilir. İthalatçının talebi halinde numuneler, masrafları ithalatçı tarafından karşılanmak üzere hızlı kargo şirketiyle gönderilebilir. Bu durumda ürünler kargo şirketine Bölge Müdürlüğü tarafından teslim edilir. Test masrafları test sonucundan bağımsız olarak ithalatçı tarafından karşıla

test işlemleri EK-2’de yer alan usullere göre gerçekleştirilecektir.

Ürünün İlgili Mevzuatına Uygun Olması

Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmemesi durumunda başvuru "Kabul" ile sonuçlandırılır ve sistem ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.

Fiili denetim sonucunda ürünün kapsam dışı olduğunun tespiti durumlarında başvuru "Kapsam Dışı: Denetim Sonucu" ile sonuçlandırılır ve sistem de ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.

Ürünün İlgili Mevzuatına Uygun Olmaması

Ürünün teknik düzenlemesine uygunluğu belgelenmiş olsa dahi, ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi, belirtilen süre içinde firmanın ek süre talep etmemesi veya verilen süreye rağmen talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içinde ilgili Bölge Müdürlüğüne sunulamaması durumlarında, başvuru sistem üzerinden "Red: Denetleme Sonucu" ile sonuçlandırılır ve denetimin sonucu TAREKS'te beyan edilir. Keyfiyet red sebebini içeren bir yazıyla gümrük idaresine bildirilir ve söz konusu ürünün ithalatına gümrük idarelerince izin verilmez.

Firmalar TAREKS üzerinde yer alan itiraz butonu yoluyla test sonucuna 7 iş günü içinde itiraz edebilirler. İtiraz halinde test sonucuna bakılmaksızın test masraflarının firmaca karşılanacağına dair TAREKS’e dilekçe yüklenir.

Firmaların Uygunsuz Bulunan Ürünlere İlişkin Transit Talepleri

Yapılan denetimler sonucunda ilgili teknik mevzuatına uygunsuz ve/veya güvensiz bulunan ürünlerin firmalarca başka ülkelere transit olarak ihraç edilmek istenmesi halinde, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin üçüncü maddesinin (c) bendi uyarınca Bakanlığın uygun görüşünün alınması gerekmektedir. Bu durumdaki firmaların Bakanlığa yazılı olarak başvurmaları ve başvuruyu TAREKS’de "Yardım" sekmesinde yer alan "Transit İzni" başlığına uygun olarak gerçekleştirmeleri gerekmektedir.